Ana Bešlić: Prva akademska vajarka Subotice



http://www.bunjevacka-matica.org/wp-content/uploads/2018/01/ana_beslic_biografska-sezdesetih-godina-XX-veka-strana-25-150x150.jpghttp://www.bunjevacka-matica.org/wp-content/uploads/2018/01/ana_beslic_biografska-sezdesetih-godina-XX-veka-strana-25-150x150.jpgAna Bešlić: Prva akademska vajarka Subotice

Prva akademska vajarka u Subotici bila je Ana Bešlić (1912-2008), ponosna Bunjevka jugoslovenski orijentisana, koja je izrađivala spomenike, kao i skulpture u složenim prirodnim i arhitektonskim prostorima. Svojom izložbom priređenom sa Đorđom Božanom otvara gradsku izložbenu salu u Subotici 1954.godine.Jedna je od osnivača vajarske grupe “Prostor 8” 1957.godine. Izlagala je na brojnim izložbama skulpture.
Godine 1983. poklanja legat od 20 svojih dila Gradskom muzeju u Subotici. Uručena joj je nagrada dr Ferenc Bodrogvari, i Pro urbe 1997.godine kada je održana njena poslednja izložba Belo, volim te, belo.

Ana Bešlić, Veliki torzo, 1958. vl. Gradski muzej, Subotica

Ana Bešlić je primer pridstavnika posleratne jugoslovenske skulpture. Ona se izdvaja po tome što je van tradicionalni tokova tražila putokaz ličnog razvoja, a izgradila je individualni svit oblika koji se realizuje jezikom čiste forme. Nakon završetka rata vratila se u Beograd 1945.godine, na Akademiju likovnih umetnosti, kod Sretena Stojanovića i Radeta Stankovića.
Kada je završila Akademiju, Ana Bešlić ulazi u Majstorsku radionicu Tome Rosandića.1
Ana Bešlić je tokom svoga rada izrađivala je i spomenička i skulpturalna dila koja se svojom formom razlikuju od velikih monumentalnih spomenika. Tu se posibno izdvaja tema i oblik spomenika. Na primer, Majka i sin – spomenik žrtvama fašizma u Aleksandrovu kod Subotice (1955), Ptice fontana na Paliću (1957), Spojene forme u parku vile Izvršnog veća Srbije  Beograd (1961), Grupa postavljenja ispred dispanzera u Subotici  (1965), Baklja sećanja u Bajmoku (1971),  i drugo.
“Modernističku umetnost, a time i skulpturu karakterisao je neizvesni evolucionizam i istoricizam kao težnja ka idealnim esencijalistički predočivom uzorku same i u estetsko- medijskom smislu čiste (pure) umetnosti skulpture. Za Anu Bešlić taj put je vodio od modernog akademizma i intimizma četrdesetih godina preko mekog socijalističkog realizma i vitalističkog socijalističkog modernizma pedesetih i ranih šezdesetih godina do visokog socijalističkog modernizma od sredine šezdesetih do poslednje trećine sedamdesetih godina 20.veka.“2

Ana Bešlić, Jastuci, 1988

Pre dvi godine, kustostkinja Muzeja Savreme umitnosti Vojvodine, Suzana Vuksanović otvorila je samostalnu izložbu :Ana Bešlić | emancipacija forme – skulpture u javnim zbirkama i muzejskim kolekcijama: izbor 1954-2001.
Na portalu Muzeja Savrimene umitnosti Vojvodine navedeno je da :
“Ana Bešlić je među prvima prava umetnička radoznalost i moderan senzibilitet nagonio da putokaze ličnog razvoja i postizanje vlastitog plastičkog izraza traži van tradicionalnih tokova i u prevazilaženju određenosti osnovnih elemenata skulpture. Već početkom pedesetih napušta predstavljački pristup socijalističkog realizma i okreće se mogućnostima primarnih oblika i novim optičko-taktilnim uslovima skulpture (Sedeći torzo, 1953; Torzo, 1954; Materinstvo, 1956). Od šezdesetih sa prve dve u nizu skulptura istog naziva Otvorena forma I (1966) i Otvorena forma II (1967) koje donose definitivno rešenje u obliku sferoida, savršeno glatke površine i specifične taktilnosti, uz dve neosporne novine: boju i poliester kao novi materijal savremene tehnologije ─ do kraja veka njen i svesni i intiutivni oblikovno-kreativni proces u celosti je bio posvećen “istraživanju potencijalnosti jedne forme i njenih perceptivnih, optičkih i plastičkih varijacija i transformacija.” Nedavno je sa stanovišta feminističke istorije umetnosti, primećeno da asocijativni oblici Ane Bešlić vode ka poimanju ‘ženskog’ doživljaja skulptorskog tela kao rodnog (gender) tela. Rodna, gotovo genitalna, asocijativnost bitna je odrednica njene skulptorske emancipacije i uloženog napora u prevazilaženje formalizma, ka otvaranju forme i relativizaciji odnosa ‘unutrašnje-spoljašnje’ u skulpturi i životu (odnosno ženskom telu)”, navodi se na portalu u tekstu čija je autorka Suzana Vuksanović.

Subotičke bunjevke kroz umitnost

Autor članka

admin

Bunjevačka matica ima dugu tradiciju, a za cilj ima očuvati kulturnu i tradicijsku vridnost Bunjevaca i Bunjevki.