Žene za istoriju: Olga i Marija



http://www.bunjevacka-matica.org/wp-content/uploads/2018/11/stankovic-olga.jpgŽene za istoriju: Olga i Marija

Olga Stanković (1865-1957)
Srpkinja, Olga Stanković (1865-1957) bila je supruga Vojislava Stankovića, direktora tadašnje Hrvatske zemaljske banke u Subotici, koji je i sam bio poslanik istorijskog zasedanja 25.novembra 1918.godine u Novom Sadu.
Stručna i naučna literatura do sada se nije bavila životom i radom Olge Stanković. To je dokaz nezainteresovanosti istoričara, naučnika i drugih stručnjaka prema znamenitim ženama Subotice koje su ostavile traga u svome gradu. Olga Stanković bila je počasna članica Društva koja je učestvovala u mnogobrojim akcijama, koje je organizovala Dobrotvorna zadruga Srpkinja Subotice. Rič je o prosvitno humanitarnom udruženju srpskih žena u Austrougarskoj, koje je imalo odličnu saradnju sa sličnim bunjevačkim, jevrejskim, madžarskim i nemačkim udruženjima. Svima njima zajednički cilj je bio: organizovanje žena za rad na opštem dobru, osnivanje viši devojački škula i kulturni rad.
Ovom temom u svom istraživačkom radu bavila se i dr Ivana Spasović, arhivistkinja istoričarka Srpske akademije nauka i umetnosti, a njenom ljubaznošću dobili smo i podatke o jedinoj Pančevki koja je bila dilegat na Velikoj narodnoj skupštini, Mariji Jovanović, navodi se na portalu ecofeminizam.com.

Marija Jovanović (1853-1939),

Marija Jovanović devojačko Baraković, rođena je u Begeču na Dunavu. Udavala se triput: za Nikolu Stojakovića u Bačku Palanku, za veleposidnika Vasu Radosavljevića iz Tomaševca i za čuvenog izdavača Kamenka Jovanovića u Pančevu.
Od dr Ivane Spasović saznajemo da je Marija Jovanović bila dobrotvorka: svoju kuću u Vojvode Bojovića 15 poklonila je 1928. godine Dobrovoljnoj zadruzi Srpkinja pančevački, pod uslovom da, zauzvrat, Zadruga od darovne nekretnine osnuje zadužbine pod imenom „Zadužbina Vase i Drage Radosavljević koju je osnovala udovica Kamenka Jovanovića Marija, ranije udata Radosavljević“.
„Privredniku“ je poklonila 200 lanaca zemlje u Tomaševcu. Testamentom je zavištala 1937. svoju imovinu Dobrovoljnoj zadrugi Srpkinja pančevačkih, pod uslovom da Zadruga osnuje Fond Marije Jovanović. (Pola prihoda pripadalo je, do njezine smrti, Lenki Bačlić, koja je nigovala Mariju, jer je poćerka Ljubica napustila. Ljubica Iskrić, poćerka, uložila je žalbu 1939. na testament, osporavajući svist 86-godišnje Marije.) Za vrime rata, kuću joj zaposila nemačka vojska, a posli rata je nacionalizovana, otkriva nam dr Ivana Spasović.

Marija Jovanović bila je aktivna i ko odbornica.

Posli Velike narodne skupštine, poslanice iz Subotice nisu bile istraživane, niti se iko bavio njevim radom. Pored toga što su bile uzorne supruge i brižne majke, svoje vrime posvitile su organizovanju dobrotvorni priredbi, pomagale i ranile sirotinju, škulovale mlade i talentovane sugrađanke.
Mara Đorđević Malagurski, Katica Rajčić, Manda Sudarević, Olga Stanković i Anastazija Manojlović pridstavljaje žene isprid svog vrimena koje su svojim radom utirale su put načelima rodne ravnopravnosti, a zauzvrat ostale su zaboravljenje i samo ih se site prilikom obelužavanja jednoj od četiri nacionalna praznika Bunjevačke nacionalne manjine – Dana Velike narodne skupštine koja je održana 25. novembra 1918.godine u Novom Sadu.
I dalje se vodi borba, za očuvanje bunjevačkog identiteta. Danas, kada se govori o Bunjevkama uglavnom se misli na žene sa sela, a ne modernim ženama koje su obrazovane i bave se politikom, kulturom ili novinarstvom. Ovi stavovi ko što i Milena Dragičević Šešević elaborila u svome radu ”Mizoginija u obrascima masovne kulture” potiču od masovnih medija koji na određeni način vide pripadnike i pripadnice manjinskih zajednica stereotipno ih prikazuju.
Feminističko nasljeđe u Vojvodini zasniva se na individualnom radu i zalaganju borkinja za ženska prava, di porid obrazovanja žene su bile angažovane i u društveno-političkom radu.

Autorka: Sandra Iršević

Projekat je podržan od strane Grada Subotica.

Autor članka

admin

Bunjevačka matica ima dugu tradiciju, a za cilj ima očuvati kulturnu i tradicijsku vridnost Bunjevaca i Bunjevki.